How to duurzaam barbecueën: een LCA berekening voorbeeld

In dit artikel beschrijven we een voorbeeld van een LCA berekening. De zomer breekt weer aan. Dat betekent dat de zon (hopelijk) gaat schijnen en mensen massaal de buitenlucht opzoeken. Een van de zomer attributen die dan meestal van stal wordt gehaald is natuurlijk de barbecue. Omdat de toenemende temperatuur ook minder positieve effecten heeft op de planeet, onderzoeken we de milieu-impact van deze zomerse hobby. 

INHOUDSOPGAVE

Levenscyclusanalyse

Om onze verschillende BBQ’s te vergelijken gebruiken we een LCA (levenscyclusanalyse). Eerst bepalen we de zogeheten functionele eenheid. Deze functional unit bepaalt wat we exact gaan meten. Dus, hoeveel barbecues heb je nodig om één zomer lang te barbecueën? Ons proefkonijn staat twee dagen per week te barbecueën. We gaan hier uit van een barbecue sessie van 3 uur. Een zomer duurt 12 weken.

Met deze LCA geven we antwoord op de vraag: wat is de beste BBQ voor het klimaat? We vergelijken het gebruik van een wegwerp barbecue, een ‘standaard’ barbecue op houtskool en een elektrische barbecue. 

Gezien een wegwerp barbecue ongeveer 1,5 uur meegaat, heb je meerdere wegwerp barbecues nodig om de zomer door te komen standaard barbecue en de elektrische barbecue gaan langer mee dus hier heb je er minder van nodig. Voor deze barbecues heb je per sessie uiteraard wel elke keer houtskolen of elektriciteit nodig. De barbecues zijn gemaakt van roestvrij staal, gietijzer en aluminium.

De specificaties van elke BBQ vind je hieronder. Zo zie je het gewicht per BBQ en wat er nodig is tijdens het barbecueën zelf. 

Specificatie van onderdelen en benodigdheden per barbecue

Waar zit de milieu-impact in barbecues?

De milieu-impact van barbecueën verdelen we over de productie van de BBQ’s en het gebruik. De afvalfase laten we in deze studie voor het gemak achterwege. We gaan dus niet uit van de hele levenscyclus. 

Voor het produceren van een elektrische en een standaard barbecue zijn veel meer materialen nodig dan een wegwerpbarbecue. Maar de wegwerpbarbecue kun je maar één keer gebruiken en dus moet je iedere keer een nieuwe kopen. De elektrische en de standaard barbecue gaan veel langer mee.

Het gebruik van de BBQ – wanneer je dus in de tuin of het park staat – houdt in dat je voor de wegwerpbarbecue telkens een nieuwe moet produceren en kopen. Voor de standaard barbecue koop je telkens een nieuwe zak houtskool. Aanmaakblokjes zijn ook handig, maar worden in deze studie buiten beschouwing gelaten. De elektrische barbecue heeft natuurlijk elektriciteit nodig elke keer als de barbecue aangaat. 

De grafiek hieronder laat zien dat wanneer je de gehele zomer een wegwerpbarbecue gebruikt, je verreweg de grootste milieu-impact hebt. De totale impact is 194 kg CO2. Dit staat ongeveer gelijk aan 950 km rijden met een gemiddelde benzineauto. 

Bij de elektrische barbecue wordt de impact veroorzaakt door de stroom die hij verbruikt. In deze studie gaan we uit van de standaard Nederlandse energiemix. Deze mix is helaas nog steeds behoorlijk vervuilend. 

De milieu-impact van een standaard barbecue wordt voornamelijk veroorzaakt door de houtskolen die nodig zijn om je hamburger te bereiden.

footprint barbecue comparison

Barbecueën met zonnepanelen

We zagen al dat de milieu-impact bij een elektrische barbecue wordt veroorzaakt door het elektriciteitsverbruik. Helaas is de Nederlandse energiemix niet heel schoon. Zo wordt veel van de elektriciteit in Nederland nog opgewekt middels olie, kolen en aardgas. 

Maar wat nou als jouw hele dak vol ligt met zonnepanelen? Elektriciteit opgewekt door de zon voorkomt de verbranding van fossiele brandstoffen en heeft dus een veel lagere milieu-impact. 

In de grafiek zie je dat met zonne-energie de elektrische barbecue de meest duurzame optie is! De milieu-impact van barbecueën met een elektrische barbecue gaat met ruim 80% omlaag wanneer je groene stroom gebruikt.

footprint barbecue comparison

Meer milieu-impact dan alleen CO2

Met barbecueën vindt er echter meer milieu-impact plaats dan alleen CO2 uitstoot. Bij de wegwerp barbecue en de standaard barbecue wordt er houtskool verbrand. De productie van houtskool draagt niet alleen bij een de opwarming van de aarde, maar de verbranding zorgt ook voor andere directe emissies tijdens het barbecueën. 

Zo komen er naast CO2 ook koolstofmonoxide, stikstof en fijnstof emissies vrij. Fijnstof is een samenstelling van vaste deeltjes die kleiner zijn dan dan 10 micrometer. Deze fijnstof is een vorm van luchtvervuiling en veroorzaakt gezondheidsklachten. 

Landverbruik zorgt ook voor milieu-impact. Zo weten we allemaal dat het ontbossen van de Amazone niet goed is voor de natuur en het klimaat. Dit betekent dat de productie van houtskool – gemaakt van hout en dus bomen – gepaard gaat met landverbruik [1]. Het veranderen van bossen naar landbouwgrond zorgt ook weer voor milieu-impact. Aangezien een elektrische barbecue geen kolen nodig heeft, heeft deze veel minder land nodig. De milieu-impact veroorzaakt door landverbruik is 25 maal zo hoog bij wegwerp en standaard barbecues. 

In onderstaande afbeelding zie je de totale CO2 impact en de milieu-impact door landverbruik per BBQ. De wegwerp en standaard BBQ scoren hoog op het gebied van landverbruik. Op het gebied van CO2 scoort de wegwerp BBQ het hoogst. 

Maar wat leg je op de BBQ?

Een barbecue is natuurlijk niet compleet zonder eten. Wat je op de barbecue gooit heeft – naast dat het effect heeft op je hongergevoel – ook effect op het milieu. Om de barbecue studie aan te vullen gebruiken we data uit een Blonk rapport*. 

Je kunt het barbecue menu grofweg verdelen in dierlijke en plantaardige vleesproducten en vervangers. Elk met hun eigen milieu-impact. Hieronder zie je de impact terug van vlees en hun plantaardige vervangers, kijkend naar de CO2 uitstoot. De meest duurzame optie is dus barbecueën op zonne energie met een vegetarische hamburger!

Lees hier meer over LCA.

meat vegetarian comparison
*Milieueffecten van vlees en vleesvervangers. Eindrapport v1.2 (2017).

Bronnen en Links

[1] WWF België. (2018, 5 juli). Vanwaar komt de houtskool die wij op onze barbecue leggen? WWF zocht het uit. https://wwf.be/nl/actualiteit/vanwaar-komt-de-houtskool-die-wij-op-onze-barbecue-leggen-wwf-zocht-het-uit